AlbaNova 2017 - Een dag ontsnappen aan de tijd

20/07/2017

Onder de noemer 'Klinkende Tijd' ging de vierde editie van AlbaNova op zoek naar de culturele en historische rol van muziek in de beleving van tijd. Het werd een erg gevarieerde editie, in een aangepaste festivalformule die fel gesmaakt werd door een talrijk en divers publiek.

Zondag 25 juni, 7.15 uur, we bouwen de ticketbalie op onder de toegangspoort aan de Maastrichter Allee. Een diagonale regenbui verplicht ons om de werkzaamheden even te staken. Als dit maar goedkomt. We herinneren ons de stormachtige plensbuien van vorige editie, en de rukwind die een tent de slotgracht in blies. Dat scenario blijft ons deze keer bespaard. Om 9.00 uur gaan de deuren open, en is de laatste regenbui van de dag al achter de rug. 

Aan de regen ontsnapten de deelnemers van het vroegochendprogramma niet, maar dat kon het wandelplezier niet bederven. Onder begeleiding van twee gidsen van Natuurpunt vertrokken ze al om 6.00 uur met gespitste oren voor een ornithologische wandeling doorheen het natuurgebied De Oude Weerd. Piano’s Maene vergastte hen na afloop op warme koffie met koffiekoeken in het nieuwe piano-belevingscentrum dat ze momenteel uitbouwen in de historische Paterskerk van Oud-Rekem. Laatste stop van het vroegochtendprogramma was de iets verderop gelegen Museumkerk, waar de Russische klavierspeelster Sofya Gandilyan (selectie IYAP 2016) de vogelzangthematiek doortrok in een mooi programma dat vier eeuwen klaviermuziek overspande, en waarbij ze meermaals van instrument wisselde. Toen de deelnemers van het vroegochtendprogramma een uur later arriveerden op de Landcommanderij Alden Biesen, hadden zij al een half dagprogramma achter de rug. Hulde voor zoveel onvermoeibaar enthousiasme!

Op de Landcommanderij Alden Biesen werd intussen de spits afgebeten door dhrupad-meesterzanger Uday Bhawalkar met een eerste sessie Indische raga’s, gedroomde ochtendmuziek die iedereen onmiddellijk in de juiste state of mind bracht.

De kerk werd geopend met Souterliedekens door vocaal ensemble Psallentes, all female op AlbaNova en voor de gelegenheid bijgestaan door een groep van enthousiaste amateurzangers die op zaterdag een mini-masterclass volgden bij artistiek leider Hendrik Vanden Abeele. 

In de Tiendschuur voerde het AlbaNova Collectief intussen een eerste keer z’n choreografie van zwiepende microfonen over luidsprekers op, een uitvoering van Reichs Pendulum Music met indringende maar georkestreerde feedback als resultaat. Nadien werden 100 metronomen in gang geduwd, een interpretatie van Ligeti’s Poème Symphonique voor 100 metronomen en een fascinerende performance. Aansluitend verraste Razen het op knusse kussens geïnstalleerde publiek met een uniek drone-concert op atypische instrumenten als schalmei, draailier en doedelzak.

Festivalgaste Romina Lischka ging speciaal voor AlbaNova twee heel bijzondere muzikale ontmoetingen aan. In het programma Dhrupad Fantasia werd de Indische dhrupad-traditie gekruist met meerstemmige Engelse consortmuziek. In A Call to Prayer deelde Romina de scène met de Tunesische zangeres Ghalia Benali, een verschijning én concert waar menig bezoeker erg van onder de indruk was.

Naast Sofya Gandilyan stonden nog vier ensembles die geselecteerd werden voor IYAP 2016 op AlbaNova, allen met een programma dat kaderde binnen de festivalthematiek. Strijkersensemble Amsterdam Corelli Collective mocht de relatieve rust op de Erekoer tweemaal verstoren. Il Botto Forte veroverde harten in de Kapel. Blokfluitensemble Consort Mirabile maakte de zwaarte van de tijd voelbaar en hoorbaar. Musae Jovae tot slot bracht twee sterke concerten met muziek van Scarlatti in de kerk.

De Rijschool was naar goede gewoonte weer een vrijplaats voor hedendaagse muziekpraktijken en experimenten. In A la recherche de temps II, Doloroso van Serge Verstockt leek altvioliste Megumi Kasakawa een gevecht aan te gaan met haar (vertraagde en versnelde) alter ego’s op vier schermen. Gitarist Kobe Van Cauwenberghe bracht dan weer de tijdvertragende muzikale experimenten van Brian Eno en Robert Fripp tot leven.

Rond de middag verzamelden tientallen amateurensembles en -dansers in het kasteel voor het participatieproject Tussen Zien en Horen, al maanden vooraf aangezet door Lot Jansen en Sofie Vanden Eynde en mede gecoacht door Floris De Rycker. Bezoekers konden in verschillende kasteelruimtes muzikanten aan het werk horen, en tegelijkertijd door de openstaande ramen een glimp opvangen van dansers in de tuinen. 

Filosofe en schrijfster Joke Hermsen ging dieper in op de festivalthematiek en het verschil tussen meetbare en beleefde tijd. In haar lezing reikte ze enkele sleutels aan om anders met de tijd om te gaan. Wie even wilde gaan liggen zonder volledig uit het programma te stappen, kon terecht bij Dream House om zich daar zittend of liggend op een yogamatje te laten onderdompelen in een meditatieve drone-omgeving.

Rond de middag verzamelden publiek, medewerkers én artiesten zich op onze gezellige food court, een nieuw element dat duidelijk aansloeg en voor een fijne festivalsfeer zorgde. Volgend jaar voorzien we meer aanbod, beloofd!

Tussendoor konden bezoekers, jong en ouder, canons improviseren en zingen o.l.v. Pieter Stas, muziek tekenen op onze Klankenzuil of de poëtische klankinstallatie Timekabinet van Els Viaene ontdekken. Kinderen konden onder begeleiding van het Leuvense Centrum voor Nieuwe Muziek MATRIX een eigen futuristisch muziekinstrument in elkaar knutselen, en de allerkleinsten hadden de tijd van hun leven in de Babelut Klankentuin. 

Om 17.00 uur weerklonken de vespers op het Buitenhof, gebracht door Psallentes. Om 18.07 uur galmde de laatste Appel à la musique van Hassan Boufous over het Voorhof vanaf het balkon. Met het toepasselijke Musique pour le coucher du Roi sloot luitist Floris De Rycker de dag in schoonheid af met een soloconcert in een tot de gewelven gevulde kelder. 

AlbaNova 2017 was, na de transformatie van Dag Oude Muziek naar AlbaNova in 2014, een tweede belangrijke mijlpaal, met een nieuwe festivalformule. De enthousiaste reacties motiveren ons om verder te gaan op het ingeslagen pad. Wij kijken alvast uit naar zondag 24 juni 2018 voor de 5de editie!

Enkele reacties van bezoekers:

“Wat een sfeer, dankzij de foodtrucks op het Buitenhof, maar zeker ook door het muzikale niveau. Handig zo 1 prijs en een bandje, geen gedoe met tickets voor elk concert apart en zoveel meer flexibel. Fijn ook het concept open en gesloten deuren. En wat een pareltjes hebben we gisteren weer ontdekt, vooral tussen de IYAP! Kortom een TOP EDITIE!”

“We genieten nog na van het zeer geslaagde festival. Ook de mini-masterclass was een groot succes.”

“Vooral de aanwezigheid van hedendaags met open deuren maakt het voor mij toegankelijk om oude muziek ook uit te proberen.”

“Er is een mooie formule gevonden om zowel de oude muziek als nieuwe elementen (bv. combinatie oosterse en westerse muziek) te brengen in een harmonisch geheel.”

“Vooral de combinatie van Indiase en Engelse consortmuziek was een ontdekking, prachtig.”